Szczecin


Widok w Szczecinie na Odrę Zachodnią (po lewej) i Duńczycę (po prawej) z estakady Trasy Zamkowej. Po lewej stronie Wały Chrobrego, na wprost Wyspa Grodzka, po prawej Łasztownia

Ten artykuł dotyczy Szczecina, miasta w woj. zachodniopomorskim. sprawdż również hasła: inne miejscowości o tej nazwie.

Współrzędne: 53°25' N 14°35' E53.4166667 14.5833333 (Szczecin)Geografia

Szczecin
Herb
Herb Szczecina Flaga Szczecina
Dewiza: "Szczecin jest otwarty"[1]
Województwo zachodniopomorskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Założono IX wiek
Prawa miejskie 3 kwietnia 1243
Prezydent miasta Piotr Krzystek
(e-mail)
Powierzchnia 301 km²
Położenie 53° 25' N
14° 35' E
Wysokość do 149 m n.p.m.
Liczba mieszkańców (2007)
 - liczba ludności
 - gęstość
 - aglomeracja

409 068 [2]
1 373 os./km²
aglomeracja szczecińska ~777 000
Strefa numeracyjna
(do 2005)
91
Kod pocztowy 70-018 do 71-871
Tablice rejestracyjne ZS
Położenie na mapie Polski
Szczecin
Szczecin
Szczecin
TERC10
(TERYT)
4324362000
SIMC10 0977976
Urząd miejski3
pl. Armii Krajowej 1
71-871 Szczecin
tel. (91) 424-59-31 -33; faks (91) 424-58-55
(e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Szczecin (niem. Stettin, łac. Stettinum lub Sedinum[3]) to powiat grodzki, stolica i największe miasto województwa zachodniopomorskiego. Szczecin jest jednym z najstarszych i bardzo dużych miast w Polsce (3. miejsce pod względem zajmowanej powierzchni i 7. pod względem liczby ludności). Szczecin to jedna z metropolii w Polsce uznana przez UEpotrzebne źródło. Główny ośrodek gospodarczy regionu (stocznia, port morski, różnorodny przemysł maszynowy, spożywczy, włókienniczy, stalowy) (Aglomeracja szczecińska), i jeden z bardzo dużych w krajupotrzebne źródło. Centrum turystyczne (muzea, Zamek Książąt Pomorskich, Szczeciński Park Krajobrazowy "Puszcza Bukowa", Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry).

zawartość

  • 1 Geografia
  • 2 Historia
    • 2.1 Najwcześniejsze dzieje (VII wiek przed naszą erą-X wiek n.e.)
    • 2.2 Wczesne średniowiecze (X-XII wiek)
    • 2.3 Okres panowania dynastii Gryfitów (XII wiek-1637)
    • 2.4 Okres szwedzki (1637-1720)
    • 2.5 Okres pruski, francuski i niemiecki (1720-1945)
    • 2.6 Okres po II wojnie światowej
    • 2.7 Status Szczecina
  • 3 Zabytki i ważne obiekty
  • 4 Architektura
  • 5 Edukacja
  • 6 Transport
    • 6.1 Komunikacja miejska
    • 6.2 Transport drogowy
    • 6.3 Transport kolejowy
    • 6.4 Transport wodny
    • 6.5 Transport lotniczy
    • 6.6 Przejścia graniczne
  • 7 Gospodarka
  • 8 Kultura
    • 8.1 Muzea
    • 8.2 Teatry
  • 9 Handel i rozrywka
    • 9.1 zabawy cykliczne
    • 9.2 Kina
    • 9.3 Media lokalne
    • 9.4 The Tall Ships' Races 2007
  • 10 Szczecin na starych widokówkach
  • 11 Sport
    • 11.1 Sport przed 1945 r.
    • 11.2 Sport po 1945 r.
    • 11.3 sprawdż również hasła
  • 12 Polityka i administracja
    • 12.1 Podział administracyjny
    • 12.2 Władze miasta
    • 12.3 Posłowie do Parlamentu Europejskiego ze Szczecina
    • 12.4 Posłowie i senatorowie z okręgu szczecińskiego
    • 12.5 Miasta partnerskie
  • 13 Demografia
  • 14 Język
  • 15 Honorowi Obywatele Miasta
  • 16 Szczecin jako garnizon wojskowy
  • 17 Kościoły i związki wyznaniowe
  • 18 Konsulaty
  • 19 Galeria
  • 20 Bibliografia
  • 21 sprawdż również hasła
  • 22 Przypisy
  • 23 odnośniki
//

Geografia

Szczecin jest miastem umiejscowionym w Dolinie Dolnej Odry i na Wzniesieniach Szczecińskich wchodzących w skład Pobrzeża Szczecińskiego na terenie Pomorza Zachodniego. Miasto otaczają trzy puszcze: Wkrzańska od północy, Bukowa od południa , Goleniowska od wschodu. Przez miasto przepływają: rzeka Odra, jej odnoga Regalica wpadająca do Jeziora Dąbie leżącego w całości w granicach miasta, łącząca obie rzeki Parnica , wiele mniejszych rzek. Odległość z centrum miasta do Morza Bałtyckiego w linii prostej wynosi 55 km. Administracyjnie graniczy z miastem i gminą Police (od północy) , gminami: Dobra, Kołbaskowo od zachodu, Gryfino i Stare Czarnowo od południa , Kobylanka i Goleniów od wschodu.

Teren osiedla Mścięcino jest podzielony granicą administracyjną Szczecina i miasta Police a wieś Pilchowo – granicą między miastem Szczecin a wiejską częścią gminy Police.

Historia

Najwcześniejsze dzieje (VII wiek przed naszą erą-X wiek n.e.)

Hanzeatycka flaga Szczecina
Hanzeatycka flaga Szczecina
Mapa z roku 1642
Mapa z roku 1642
Mapa Szczecina i okolic z 1879 roku (wysoka rozdzielczość)
Mapa Szczecina i okolic z 1879 roku (wysoka rozdzielczość)
Port w Szczecinie, rok 1900
Port w Szczecinie, rok 1900
Szczecin, rok 1945
Szczecin, rok 1945

W VII-VI wieku przed naszą erą istniała na tym terenie osada z okresu kultury łużyckiej. Jest jednak możliwe, że ciągłość udokumentowanej źródłami historii zasiedlenia tego miejsca sięga blisko 1850 lat. W czasach antycznych w okolicach Szczecina istniała miejscowość o nazwie Susudata. Została ona odwzorowana na antycznej mapie Klaudiusza Ptolemeusza z lat 142-147 naszej ery[4]. O tym, że miejscowość ta znajdowała się w sąsiedztwie Szczecina, informuje kompendium Lexicon Universale[5] , wynika to z położenia wśród innych zidentyfikowanych miejscowości Pomorza. W IX wieku zbudowany został przez książąt słowiańskich gród otoczony fosą, u którego podnóża rozwinęła się osada handlowo-rybacka.

Wczesne średniowiecze (X-XII wiek)

W 967 Mieszko I przyłączył Pomorze wraz ze Szczecinem do Polski. Ówczesny Szczecin składał się z trzech części: grodu, podgrodzia i portu. Gród wznosił się na wysokiej skarpie odrzańskiej, gdzie dziś znajduje się zamek. Miał owalny kształt, w środku zwężony. Na miejscu zwężonym znajdowała się pogańska świątynia Trygława – bóstwa zachodniosłowiańskiego, wyobrażanego z trzema głowami symbolizującymi władzę nad niebem, ziemią i światem podziemnym. Na zachód od grodu znajdował się mniejszy gródek. W czasie panowania Bolesława Chrobrego miasto dostawało się pod c, większe wpływy duńskie.

Okres panowania dynastii Gryfitów (XII wiek-1637)

Po bitwie koło Strugi (część Płoni) w 1121 książę Bolesław Krzywousty ponownie przyłączył miasto do Polski jednocześnie uznając władzę lennika, Warcisława I. W 1181 miasto wraz z Pomorzem Zachodnim stało się lennikiem cesarza i weszło w skład Cesarstwa Rzymskiego. W 1243 książę Barnim I nadał Szczecinowi prawa miejskie. W kolejnych latach miasto nabywało kolejne tereny: w 1283 jezioro Dąbie, a w 1321 Police. W XIII wieku Szczecin stał się miastem hanzeatyckim. Na miejscu grodu słowiańskiego w XIV wieku książę Barnim III zbudował zamek (zwany dzisiaj Zamkiem Książąt Pomorskich). W 1474 w Szczecinie, po wygaśnięciu linii książąt szczecińskich i wołogoskich władzę objął książę słupski Bogusław X, który 4 lata później zjednoczył Pomorze Zachodnie, a w 1491 przeniósł jego stolicę do Szczecina. Jednak już w 1532 księstwo zostało ponownie podzielone, a miasto stało się stolicą Księstwa Szczecińskiego. W 1570 został podpisany "pokój w Szczecinie" kończący I wojnę północną.

Okres szwedzki (1637-1720)

W 1630 miasto zajęli Szwedzi. Działania wojenne podczas potopu szwedzkiego przyczyniły się do upadku gospodarczego miasta. W 1713 miasto zostało przyłączone do Prus, co potwierdził pokój w Sztokholmie w 1720.

Okres pruski, francuski i niemiecki (1720-1945)

W 1729 w Szczecinie urodziła się późniejsza caryca Rosji Katarzyna II Wielka. 30 lat później urodziła się druga żona cara Pawła I – Maria Fiodorowna. W czasie wojny siedmioletniej Rosjanie dokonali oblężenia Szczecina. Od połowy XVIII wieku nastąpiło znaczne ożywienie gospodarczo-kulturalne. W latach 1806-1813 Szczecin był pod okupacją francuską. W 1816 wyłączono z granic miasta Police. W lutym 182717-letni Felix Mendelssohn-Bartholdy dyrygował orkiestrą podczas światowego prawykonania uwertury koncertowej do Snu nocy letniej (według Szekspira). W 1843 miasto otrzymało połączenie kolejowe z Berlinem dając początek kolei na Pomorzu, wkrótce potem zaczął intensywniej rozwijać się przemysł. W 1873 ówczesny nadburmistrz miasta Hermann Haken podjął decyzję o zburzeniu obwarowań i rozbudowie miasta, m.in. w 1900 przyłączono miasto Grabowo , podjęto decyzję o utworzeniu Cmentarza Centralnego. Za kolejnego nadburmistrza Friedricha Ackermanna w 1911 przyłączono kolejne tereny m.in. Pogodno i Niebuszewo. W chwili wybuchu II wojny światowej miasto liczyło ok. 270.000 mieszkańców. 15 października 1939 do miasta przyłączono wiele okolicznych wsi, w tym także 2 miasta: Police i Dąbie – utworzone zostało tzw. Wielkie Miasto Szczecin, istniejące do zakończenia wojny. Na tym terenie istniało ok. 100 obozów pracy przymusowej. Zniszczenia zabudowy wyniosły ok. 65%, a portu i ośrodków przemysłu 95%.

Okres po II wojnie światowej

26 kwietnia 1945 Armia Czerwona zdobyła Szczecin, 5 lipca nastąpiło oficjalne przekazanie miasta władzom polskim. W 1945 miasto liczyło 78.000 mieszkańców, w tym 62.500 Niemców (w 1947 już tylko 4.000 Niemców). W latach następnych miasto zostało odbudowane i rozbudowane. W grudniu 1970 i sierpniu 1980 w Szczecinie miały miejsce strajki i demonstracje robotnicze, tu także podpisano tzw. porozumienia sierpniowe. 11 czerwca 1987 miasto odwiedził papież Jan Paweł II. W latach 1946-1998 miasto było stolicą województwa szczecińskiego, a od 1999 jest stolicą województwa zachodniopomorskiego. Od 1999 miasto jest Główną Kwaterą Wielonarodowego Korpusu Północ-Wschód sił NATO.

Status Szczecina

Przynależność polityczno-administracyjna miasta Szczecina
Okres Państwo Jednostka administracyjna Status miasta
ok. 1100-XVII w. Księstwo Pomorskie (Księstwo Gryfitów) miasto od 1243 r.
1630-1719 Królestwo Szwecji Pomorze Szwedzkie Miasto Szczecin
1719-1871 Królestwo Prus od 1815 r. stolica prowincji Pomorze Miasto Szczecin
1871-1918 Cesarstwo Niemieckie, Królestwo Prus, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska Miasto Szczecin
1919-1933 Republika Weimarska, kraj związkowy Prusy prowincja Pomorze, rejencja szczecińska Miasto Szczecin
1933-1939 Niemcy III Rzesza prowincja Pomorze, rejencja szczecińska Miasto Szczecin
1939-1945 Niemcy III Rzesza prowincja Pomorze, rejencja szczecińska Wielkie Miasto Szczecin
1945-1975 Polska Polska Rzeczpospolita Ludowa województwo szczecińskie Szczecin (powiat grodzki)
1975-1989 Polska Polska Rzeczpospolita Ludowa województwo szczecińskie Szczecin (gmina miejska)
1989-1998 Polska Rzeczpospolita Polska województwo szczecińskie Szczecin (gmina miejska)
od 1999 Polska Rzeczpospolita Polska województwo zachodniopomorskie Szczecin (powiat grodzki)


Zabytki i ważne obiekty

Zamek Książąt Pomorskich, fasada wschodnia – widok z Trasy Zamkowej
Zamek Książąt Pomorskich, fasada wschodnia – widok z Trasy Zamkowej
Zamek Książąt Pomorskich, fasada południowa
Zamek Książąt Pomorskich, fasada południowa
Deptak Bogusława
Deptak Bogusława
Czerwony Ratusz
Czerwony Ratusz
Wały Chrobrego
Wały Chrobrego
Bazylika archikatedralna pw. św. Jakuba
Bazylika archikatedralna pw. św. Jakuba
Pomnik Czynu Polaków
Pomnik Czynu Polaków

Szczecin znajduje się na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego.

  • Wały Chrobrego
    • Wały Chrobrego z fontanną
    • Oddział Morski Muzeum Narodowego i Teatr Współczesny
    • budynek Akademii Morskiej
    • budynek Urzędu Wojewódzkiego
  • Zamek
    • Zamek Książąt Pomorskich (XIV wiek)
    • Ujeżdżalnia książęca w Szczecinie
  • Pozostałości umocnień
    • Baszta przed naszą erąska zwana Basztą Siedmiu Płaszczy (XV wiek)
    • Brama Portowa, dawniej Berlińska (XVIII wiek)
    • Brama Królewska, dawniej Nakielska, zwana również Bramą Hołdu Pruskiego (XVIII wiek)
    • Mury obronne w Szczecinie
  • Rezydencje
    • Pałac Pod Głowami
    • Pałac Klasycystyczny
    • Pałac pod Globusem (Pałac Grumbkowa)
    • Pałac Joński
    • Pałac Sejmu Stanów Pomorskich
    • Pałac Ziemstwa Pomorskiego
  • Kościoły
    • Bazylika archikatedralna pw. św. Jakuba Apostoła Mniejszego (XII wiek)
    • Kościół św. Piotra i Pawła
    • Ewangelicki kościół św. Trójcy na Łasztowni
    • Kościół pofranciszkański św. Jana Ewangelisty
    • Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP
    • Kościół pod wezwaniem św. Trójcy na Krzekowie (XV-XVIII wiek)
    • Kościół św. Jana Chrzciciela
  • Pomniki, fontanny
    • Pomnik Colleoniego
    • Pomnik Adama Mickiewicza w Parku im. S. Żeromskiego
    • Pomnik Kornela Ujejskiego
    • Pomnik Sediny (Pomnik z kotwicą)
    • Posąg Flory
    • Fontanna Orła Białego
    • Maszt ze statku „Kapitan K. Maciejewicz”
    • Pomnik Czynu Polaków
  • Kamienice
    • Kamienica Loitzów
    • Kamienice mieszczańskie przy ul. Kuśnierskiej
    • Domki Profesorskie
    • Domek Grabarza w Parku Żeromskiego
  • Place
    • Plac Orła Białego
    • Plac Grunwaldzki
    • Plac Rodła
    • Plac Tobrucki
    • Plac Lotników
    • Plac Batorego
    • Plac gen. Władysława Andersa
    • Plac Armii Krajowej
    • Plac I Armii Wojska Polskiego
    • Plac im. gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego
    • Plac Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego
    • Plac Hołdu Pruskiego
    • Plac Jasne Błonia im. Jana Pawła II
    • Plac Jana Kilińskiego
    • Plac Leona Koczego
    • Plac Tadeusza Kościuszki
    • Plac Lecha
    • Plac Franciszka Mireckiego
    • Plac Nauczycieli Tajnego Nauczania
    • Plac Cypriana Kamila Norwida
    • Plac Obrońców Westerplatte
    • Plac Odrodzenia
    • Plac Ofiar Grudnia 1970 r.
    • Plac Ofiar Katynia
    • Plac św. Ottona
    • Plac Waleriana Pawłowskiego
    • Plac Świętych Piotra i Pawła
    • Plac Polskiego Czerwonego Krzyża
    • Plac Polskiej Nysy
    • Plac prof. Jana Szyrockiego
    • Plac Ratuszowy
    • Plac Słowiański
    • Plac Słowińców
    • Plac Solidarności
    • Plac Sprzymierzonych
    • Plac Janiny Szczerskiej
    • Plac Marii Tarnowskiej
    • Plac Matki Teresy z Kalkuty
    • Plac Ludwika Zamenhofa
    • Plac Zawiszy Czarnego
    • Plac Zgody
    • Plac Żołnierza Polskiego
    • Plac Gieorgija Żukowa
  • Wieże
    • Wieża Bismarcka zwana Wieżą Gocławską
    • Ruiny neobarokowej wieży Quistorpa
  • Budynki użyteczności publicznej
    • Ratusz Staromiejski (XV wiek) z Rynkiem Siennym
    • Nowy Ratusz zwany Czerwonym Ratuszem z Placem Tobruckim (1879)
    • gmach Muzeum Narodowego
    • Gmach Poczty
    • Gmach Poczty nr 2
    • budynek Banku PKO BP
    • Budynek Urzędu Celnego
    • budynek szpitala dziecięcego
    • Gimnazjum Mariackie
    • Gmach przy ul. Farnej 1 – miejsce w którym urodziła się Katarzyna II
    • Kino Pionier 1909 – najstarsze działające nieprzerwanie w tym samym miejscu kino na świecie
    • gmach koszar Bramy Ślimaczej
    • gmach Muzeum Narodowego
    • Książnica Pomorska
    • Budynek Rektoratu Pomorskiej Akademii Medycznej
  • Mosty
    • Most Długi
    • Most Cłowy
    • Most Portowy
    • Most Pionierów miasta Szczecina
    • Kolejowy most zwodzony nad Regalicą
    • Most im. Jerzego Łabudy
  • Parki
    • Park Kasprowicza
    • Park Żeromskiego
    • Ogród Różany
    • Park im. Stanisława Nadratowskiego
    • Skwer im. Friedricha Ackermanna
    • Skwer im. Michała Doliwo-Dobrowolskiego
    • Skwer im. Telesfora Badetko
    • Park im. Fryderyka Chopina
    • Park im. Romana Łyczywka
    • Park Szachisty
  • Inne
    • Dworzec Główny
    • Cmentarz Centralny – Brama Główna
    • Wiatrak holenderski
    • Bulwar Maurycego Beniowskiego
    • droga Siedmiu Młynów
    • rynek Sienny
    • Targ Rybny

Architektura

Muzeum Morskie w Szczecinie
Muzeum Morskie w Szczecinie
Plac Grunwaldzki w Szczecinie
Plac Grunwaldzki w Szczecinie

Najciekawsze architektonicznie obiekty w Szczecinie można odnaleźć na Wałach Chrobrego. Gmachy, które postawiono tu po 1901, nawiązują do baroku, północnoniemieckiego manieryzmu, a także – jak np. Muzeum Morskie i Teatr Współczesny – do secesji i modernizmu. Zabudowę Wałów uzupełniają tarasy widokowe ze schodami, a także fontanna i rzeźby nawiązujące do kultury starożytnego Egiptu czy Rzymu, wykonane przez mistrzów niemieckich. Centrum Szczecina to wielkie ronda i ulice, wzdłuż których stoją kilkukondygnacyjne, eklektyczne kamienice. Taki sam układ urbanistyczny ma tylko jedno miasto w Europie – Paryż.

Edukacja

W Szczecinie mieszczą się następujące uczelnie:

  • Akademia Morska w Szczecinie
  • Akademia Rolnicza w Szczecinie
  • Arcybiskupie Wyższe Seminarium Duchowne w Szczecinie
  • Politechnika Szczecińska
  • Pomorska Akademia Medyczna w Szczecinie
  • Uniwersytet Szczeciński
  • Akademia Muzyczna w Poznaniu – Filia w Szczecinie
  • Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Szczecinie
  • Wyższa Szkoła Ekonomiczno-Turystyczna
  • Wyższa Szkoła Humanistyczna TWP
  • Wyższa Szkoła Integracji Europejskiej
  • Wyższa Szkoła Języków Obcych
  • Wyższa Szkoła Sztuki Użytkowej
  • Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna
  • Wyższa Szkoła Zawodowa- Collegium Balticum
  • Wyższa Szkoła Zawodowa "OECONOMICUS" PTE
  • Wyższa Szkoła Zarządzania
  • Zachodniopomorska Szkoła Biznesu
  • Technikum Mechaniczno-Energetyczne

Transport

Komunikacja miejska

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Komunikacja autobusowa w Szczecinie, Tramwaje w Szczecinie.

Na codzień po Szczecinie kursuje 12 linii tramwajowych , 64 autobusowych (w tym 13 nocnych). Organizatorem komunikacji w mieście jest zakład budżetowy pod nazwą Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego. Jego zadaniem jest ustalanie szczegółowego rozkładu jazdy na wszystkich liniach, dystrybucja i kontrola biletów , zamawianie usług przewozowych. Na jego zlecenie, linie tramwajowe obsługuje Miejski Zakład Komunikacyjny Szczecin, a autobusowe Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe "Klonowica", Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe "Dąbie", Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne , PKS Szczecin.

Tatra KT4DtM na Placu Zwycięstwa
Tatra KT4DtM na Placu Zwycięstwa

Po szczecińskich torowiskach tramwajowych porusza się obecnie około 200 wagonów. Są to głównie tramwaje z rodziny 105N/Na, produkowane przez firmę Konstal. Pomimo podejmowanych prób remontowania i modernizowania taboru (m. in. sprowadzenie z Berlina w latach 2006 i 2007 21 sztuk używanych wagonów typu Tatra KT4Dt w najbliższym czasie zostaną sprowadzone do Szczecina wozy w ilości 32 sztuk tramwajów Tatra T6A2), stan szczecińskiej KM jest daleki od ideału, głównie za sprawą fatalnych torowisk. Wykonywane własnymi siłami MZK remonty bieżące nie są w stanie utrzymać stanu szczecińskich torów w stopniu choćby zadowalającym, a większe remonty przeprowadzane są wyłącznie w trakcie inwestycji drogowych.

Podstawą komunikacji autobusowej są autobusy Volvo B10MA w liczbie 80 sztuk , MAN w przeróżnych odmianach (w większości pojazdy używane, sprowadzone z Niemiec, Norwegii i Szwajcarii). Po wielu latach zaniedbań i odkładania problemów komunikacyjnych przez władze miasta, szefostwo trzech miejskich spółek obsługujących linie autobusowe postanowili w 2005 r. sprowadzić z Berlina pierwsze używane autobusy. Od tego momentu, ze szczecińskich dróg zniknęła większość ikarusów , Jelczy. Tylko i wyłącznie dzięki kontynuowaniu współpracy z zachodnimi sąsiadami, w chwili obecnej po Szczecinie porusza się już niemal 100 autobusów niskopodłogowych , niskowejściowych. Choć okrągła liczba wydaje się być imponująca, to na tle innych miast 37% taboru niskopodłogowego wypada przeciętnie.

Sieć połączeń autobusowych c, częściej poddawana jest krytyce, przed naszą erąaż pozostaje niezmienna od kilkunastu lat. Faktem jest jednak, że system ten jest chwalony przez niezależnych ekspertów, przed naszą erąaż w zdecydowanej większości linie autobusowe nie pokrywają się z liniami tramwajowymi. Wyjątkiem są linie pospieszne, które z założenia mają stanowić bezpośrednią, droższą alternatywę dla tramwajów. Większość z nich (linie A, B, C, D, E , G) stanowi jednocześnie komunikacyjny kręgosłup łączący osiedla prawobrzeżnej części miasta z centrum. Sytuacja ta ma się zmienić wraz z budową Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju, jednak przy obecnym stanie finansowania tej inwestycji, zmiany w układzie linii autobusowych nie nastąpią zbyt szybko.

Drugim życiem szczecińskiej komunikacji są pojazdy zabytkowe , historyczne. Uratowane i remontowane siłami Szczecińskiego Towarzystwa Miłośników Komunikacji Miejskiej stanowią świadectwo swoich czasów. Pojawiają się na mieście w trakcie okazjonalnych przejazdów rocznicowych, wynajmów , w sezonie kursowania linii turystycznych. W związku z powstaniem 1 stycznia 2006 Muzeum Techniki i Komunikacji "Zajezdnia Sztuki" , dzięki współpracy miłośników, muzeum, dyrekcji MZK i władz miasta, spodziewać się należy c, większej ich liczby.

Transport drogowy

Wjazd od strony prawobrzeża, w tle Katedra
Wjazd od strony prawobrzeża, w tle Katedra

Przez Szczecin prowadzą:

  • autostrada A6 (E28) w kier. przejścia granicznego w Kołbaskowie , Berlina
  • droga ekspresowa S3 (E65) w kier. Goleniowa
  • droga krajowa nr 3 (E65) w kier. Pyrzyc i Gorzowa Wielkopolskiego
  • droga krajowa nr 10 w kier. Stargardu Szczecińskiego, Bydgoszczy i Torunia , przejścia granicznego w Lubieszynie i Pasewalku
  • droga krajowa nr 13 w kier. przejścia granicznego w Rosówku i Schwedt
  • droga krajowa nr 31 w kier. Gryfina i Kostrzyna nad Odrą
  • droga wojewódzka nr 115 w kier. Tanowa (przez Pilchowo)

Szczecin jest ważnym węzłem komunikacyjnym w skali kraju i kontynentu, ze względu na położenie na trasie transeuropejskiego korytarza transportowego północ-południe łączącego południową Skandynawię, Czechy i Austrię z portami Morza Śródziemnego.

Transport kolejowy

Zobacz więcej w osobnym artykule: Stacje kolejowe w Szczecinie.
Powiat grodzki Szczecin na mapie województwa
Powiat grodzki Szczecin na mapie województwa

Ze Szczecina Głównego odjeżdżają pociągi w następujących kierunkach:

  • Goleniów - Świnoujście, Kamień Pomorski i Kołobrzeg
  • Stargard Szczeciński
    • Koszalin - Słupsk - Gdańsk - Elbląg - Olsztyn - Białystok
    • Choszczno - Krzyż -
      • Poznań
        • Warszawa
      • Piła - Bydgoszcz - Toruń - Aleksandrów Kuj. - Włocławek - Warszawa Wsch. - Lublin
      • Wrocław - Katowice - Kraków
  • Gryfino - Kostrzyn - Zielona Góra
  • Angermünde - Berlin - Amsterdam
  • Pasewalk - Neubrandenburg - Lubeka i Schwerin
  • Police - Trzebież Szcz. (pociągi pasażerskie jedynie w weekendy w okresie wakacyjnym)

Transport wodny

Z Nabrzeża Pasażerskiego przy Wałach Chrobrego odpływają statki wycieczkowe Odra Queen i Peene Queen pływające po Odrze i wodach szczecińskiego portu. W kwietniu 2008 roku uruchomiony został wodolot do Świnoujścia.

Transport lotniczy

Port lotniczy Szczecin-Goleniów
Port lotniczy Szczecin-Goleniów

Komunikację lotniczą obsługuje umiejscowiony ok. 31 km od miasta międzynarodowy Port Lotniczy Szczecin-Goleniów im. NSZZ "Solidarność", który ma stałe połączenia lotnicze z Warszawą (obsługiwane przez Polskie Linie Lotnicze LOT), Londynem (Ryanair), Dublinem (Ryanair), Oslo (Norwegian). W ofercie są także loty czarterowe i sezonowe. Roczna przepustowość najnowocześniejszego w kraju terminalu lotniczego wynosi 1 milion pasażerów. Terminal jest przystosowany do wymogów UE. Obecnie port lotniczy w Szczecinie stara się o lokalizacje bazy Ryanair. Jego szanse na to poważnie wzrosły po wybudowaniu nowego terminalu pasażerskiego i najnowocześniejszej w Polsce wieży kontroli lotów.

Przejścia graniczne

Ze względu na bliskość granicy państwowej z Niemcami , Morza Bałtyckiego jak i ruch międzynarodowy zostały utworzone w Szczecinie 2 przejścia graniczne kolejowe Gumieńce-Tantow, Gumieńce-Grambow , morskie przejście graniczne Szczecin znajdujące się w porcie Szczecin. Ponadto w okolicach miasta znajduje Port lotniczy Szczecin-Goleniów, 3 drogowe przejścia graniczne: Kołbaskowo, Lubieszyn, Rosówek , 2 turystyczne: Bobolin, Buk.

Gospodarka

Stocznia Szczecińska
Stocznia Szczecińska

Szczecin to przede wszystkim duży ośrodek polskiej gospodarki morskiej. Pełnomorski port obsługuje armatorów z całego świata, jest także macierzystym portem dwóch dużych przedsiębiorstw shippingowych: Polskiej Żeglugi Morskiej i Euroafrica. Rocznie zawija tu ok. 4 tys. statków. Obroty ładunkowe w 1998 wyniosły 10 860,5 tys. Mg, a osobowy ruch graniczny w porcie – 3,8 mln osób. W Szczecinie ma swoje siedziby wiele innych przedsiębiorstw związanych z gospodarką morską, zwłaszcza znane w świecie stocznie: Stocznia Szczecińska Nowa Sp. z o.o. (piąty w świecie wytwórca nowoczesnych jednostek pływających) stocznie remontowe: Gryfia i Pomerania, , stocznia rzeczna Odra. Ze stoczniami, podobnie jak z portem, powiązana jest liczna sieć przedsiębiorstw świadczących na ich rzecz usługi. Znajduje się tu również Szczecińska Wytwórnia Wódek Polmos S.A. W Szczecinie rozwijają się też inne firmy. Największe znaczenie ma przemysł spożywczy (rybny, mięsny, cukierniczy, cukrowniczy, piwowarski), elektromaszynowy (maszyny budowlane, mechanizmy samochodowe, sprzęt okrętowy, kable, aparatura precyzyjna, narzędzia) chemiczny (włókna sztuczne, nawozy fosforowe, farby i lakiery), odzieżowy, hutniczy (na przedmieściu Szczecina znajduje się jedyna na polskim wybrzeżu huta żelaza), energetyczny, papierniczy, materiałów budowlanych, drzewny.

Przemysł szczeciński to 3% wartości produkcji sprzedanej w kraju. W ostatnich latach c, większego znaczenia nabiera sektor usług o wyłącznie komercyjnym charakterze.Ma znaczący udział w tworzeniu nowych miejsc pracy, przynosząc jednocześnie dochody ich właścicielom , miastu.

Handel zdominowany jest przez małe sklepy i hurtownie. Nadal jednak działają sieci handlowe związane z miastem od wielu lat: Społem, Domar, dysponujące dobrze zlokalizowanymi sklepami różnej wielkości. W ciągu ostatnich lat dołączyły do nich sklepy duńskiej sieci Netto , rodzime Berti. Przełomu w budowie większych sklepów na terenie Szczecina dokonał niemiecki koncern Metro AG otwierając hipermarkety Makro Cash and Carry i Real. Po nich powstały następne: NOMI, Castorama, Geant, Selgros, Carrefour i Tesco.

Działalność rozpoczęły również znane restauracje typu fast food: McDonald's, KFC, Pizza Hut, , sieci nowoczesnych stacji benzynowych krajowych i zagranicznych koncernów naftowych: PKN Orlen, Lotos, Neste, Shell, BP, Statoil.

Do bardzo dobrych szczecińskich przedsiębiorstw w 1998 (wg rankingu Zachodniopomorskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A.) należały: Stocznia Szczecińska S.A., Załom Fabryka Kabli S.A., Komfort Grupa Kapitałowa S.A., SOLO Przedsiębiorstwo Handlowe S.A., Korporacja Ubezpieczeniowa FILAR S.A., SPOŁEM Powszechna Spółdzielnia Spożywców, Agryf – Zakłady Mięsne Sp. z o.o., Bosman Browar Szczecin S.A., Szczecińska Energetyka Cieplna Sp. z o.o., Cefarm Szczecin S.A., Gryfia SSR S.A., Vobis S.A., Skolwin Paper International – Fabryka Papieru Szczecin-Skolwin, Huta Szczecin.

Kultura

W Szczecinie wydawany jest m.in. dwumiesięcznik kulturalny "Pogranicza".

Muzea

Najważniejszym muzeum w mieście jest Muzeum Narodowe przy ul. Staromłyńskiej na Starym Mieście, w którym znajduje się także Galeria Sztuki Współczesnej. W pobliżu znajdują się także jego oddziały: Muzeum Historii Miasta i Muzeum Morskie. Oprócz tego istnieją także:

  • Muzeum Zamkowe w Zamku Książąt Pomorskich,
  • Muzeum Geologiczne Instytutu Nauk o Morzu Uniwersytetu Szczecińskiego
  • Muzeum Oświaty Szczecińskiej
  • Muzeum Katedralne przy Bazylice archikatedralnej św. Jakuba

Teatry

  • Teatr Polski
  • Teatr Współczesny
  • Teatr Kana
  • Teatr Krypta (w Zamku Książąt Pomorskich)
  • Teatr Lalek Pleciuga

,:

  • Filharmonia Szczecińska
  • Opera na Zamku

i amfiteatry w Parku Kasprowicza (Teatr Letni) i w Żydowcach.

W Szczecinie co roku odbywa się Przegląd Teatrów Małych Form "Kontrapunkt".

Handel i rozrywka

Galaxy
Galaxy

W miastach portowych zawsze rozwijał się handel. Życie handlowe miasta koncentruje w trzykondygnacyjnym centrum handlowo-usługowo-rozrywkowym "Galaxy". Na powierzchni 93 tys. m² znajduje się 190 sklepów i butików, punkty gastronomiczne, hipermarket, Multikino (9 sal) , skałka wspinaczkowa. Komunikacja między piętrami odbywa się za pomocą chodników i schodów ruchomych, a także wind panoramicznych. Budynek jest przystosowany dla osób niepełnosprawnych. Miesięcznie centrum odwiedza prawie 1.200.000 klientów. W Szczecinie znajduje się również centrum handlowe Turzyn w, którym znajduje się hipermarket Carrefour i kilkadziesiąt innych sklepów. przypuszczalnie niedługo rozpocznie się budowa centrum handlowo-usługowo-rozrywkowego Kaskada, wartego ok. 120 mln. euro. Budowę największego w mieście centrum wraz z nowym teatrem lalek Pleciuga, planuje ECE. ECE posiada już większość gruntów potrzebnych do rozpoczęcia inwestycji. Ponadto w Szczecinie znajdują się takie centra handlowe jak: Gryf, Piast, Ster (dawniej King Cross).

W Szczecinie znajdują się hipermarkety sieci handlowych Carrefour (3), Castorama (3), Kaufland, Makro Cash and Carry, Leroy Merlin, MediaMarkt, NOMI, Real (3), Selgros, Tesco (1 hipermarket i 3 supermarkety). M.in. planuje się budowę sklepu IKEA (po 2007 roku), Auchan (budowa rozpoczęta).

zabawy cykliczne

  • Ogólnopolski Przegląd Teatrów Małych Form "Kontrapunkt"
  • Turniej tenisowy PeKaO Open
  • Dni Morza
  • Rajd Magnolii
  • Festiwal Artystów Ulicy
  • Musica Genera Festival
  • Dni Kultur Ukraińskiej
  • Ogólnopolski Konkurs Baletowy "Najlepszy Absolwent Szkół Baletowych w Polsce"
  • Szczeciński Festiwal Tatuażu
  • Ogólnopolski Turniej Deskorolkowy "Andegrand Skate Cup"

Każdego roku aglomeracja staje się nieformalną stolicą opery i operetki. Latem Szczecinem władają artyści ulicy, którzy przyjeżdżają do Szczecina, by zaprezentować szerokiej publiczności swoje nowe, często niekonwencjonalne projekty. Na Festiwalu Artystów Ulicy można spotkać teatry, który nowatorstwem i odwagą dotyka przemilczanych tematów i dorównuje sztukom wizualnym. Co roku odbywają się Dni Morza – jedna z większych imprez w ciągu roku, na którą zapraszane są wielkie gwiazdy. W kwietniu odbywa się Rajd Magnolii, najbardziej prestiżowa impreza motoryzacyjna w woj. zachodniopomorskim, będąca III rundą Pucharu Polski Automobilklubów i Klubów. W 2006 roku został uznany za najlepszy w Polscepotrzebne źródło.

Kina

  • Multikino (9 sal)
  • Centrum Filmowe Helios (4 sale)
  • Kino Pionier 1909
  • Kino Zamek
  • Kino Kosmos

Media lokalne

Obecnie w Szczecinie działają dwie lokalne stacje telewizyjne (TVP Szczecin i TV7) , lokalne stacje radiowe Polskie Radio Szczecin, Radio VOX FM, Radio Eska Szczecin , Radio Złote Przeboje, Radio RMF MAXXX, i Planeta FM. bardzo dużymi lokalnymi gazetami są: Kurier Szczeciński i Głos Szczeciński, regionalne wydanie Gazety Wyborczej. Jest także darmowy tygodnik MM Moje Miasto. Kiedyś w Szczecinie działały również stacje telewizyjne: TV Morze, TV Bryza i TV Gryf , radiowe: Radio Plus Szczecin, Radio Plama, Radio PSR, Radio ABC i Radio As. Na Prawobrzeżu wydawane są również bezpłatne gazetki tj. Prawobrzeże i Panorama 7 (gazeta SM "Dąb").

The Tall Ships' Races 2007

Zobacz więcej w osobnym artykule: Operacja Żagiel 2007.
The Tall Ships Races, Szczecin 2007
The Tall Ships Races, Szczecin 2007
The Tall Ships Races z lotu ptaka
The Tall Ships Races z lotu ptaka

W dniach 4-7 sierpnia 2007 odbył się w Szczecinie finał Operacji Żagiel – The Tall Ships' Races (po odwiedzeniu kolejno – duńskiego Århus, fińskiej Kotki i szwedzkiego Sztokholmu) międzynarodowych regat żaglowców. Organizatorzy twierdzą, że teren zlotu odwiedziły 2 miliony ludzi. [6]

Regaty i zloty żaglowców odbywają się w Europie od kilkudziesięciu lat. Pomysł wyścigów statków żaglowych zrodził się w Anglii na początku lat 50. XX w. W ten sposób próbowano uratować "białe ptaki oceanów" wypierane ze szlaków handlowych przez statki parowe. Pierwsze regaty rozegrano w 1956 r. pod patronatem księcia Edynburga, a na trasie z angielskiego Torbay do Lizbony ścigało się 21 żaglowców. Sukces zabawy spowodował przekształcenie komitetu organizacyjnego w The Sail Training Association (STA) – brytyjskie Stowarzyszenie Szkolenia pod Żaglami. Tak też narodziła się idea "sail training" – edukacji młodych ludzi na pokładach statków żaglowych , regat i zlotów. Kiedy w 1972 r. sponsorem zabawy został wytwórca szkockiej whisky z wizerunkiem "Cutty Sark" – najpiękniejszego i najszybszego klipra herbacianego XIX w., przyjęła nazwę "The Cutty Sark Tall Ships’ Races".

Organizacją The Tall Ships' Races 2007 w Szczecinie zajmowało się Biuro ds. Organizacji Regat 2007

Szczecin na starych widokówkach

GALERIA
obecna Aleja Wyzwolenia, 1931
obecna Aleja Wyzwolenia, 1931
Czerwony Ratusz
Czerwony Ratusz
Dziedziniec zamku Książąt Pomorskich
Dziedziniec zamku Książąt Pomorskich
Główny dziedziniec zamku Książąt Pomorskich
Główny dziedziniec zamku Książąt Pomorskich
obecne Liceum Ogólnokształcące nr 9
obecne Liceum Ogólnokształcące nr 9
Tarasy Hakena
Tarasy Hakena
Mała Odrzańska
Mała Odrzańska
Bulwar Nadodrzański, 1909
Bulwar Nadodrzański, 1909
obecny Plac Lotników
obecny Plac Lotników
obecny Plac Zwycięstwa, 1909
obecny Plac Zwycięstwa, 1909
Rynek Sienny
Rynek Sienny
obecne I Liceum Ogólnokształcące
obecne I Liceum Ogólnokształcące

Sport

Z tym tematem związana jest kategoria: Sport w Szczecinie.

Sport przed 1945 r.

Kluby sportowe ze Szczecina istniejące przed 26 kwietnia 1945:

  • Luftwaffen-SV Stettin (piłka nożna, mistrzowie Gauligi prowincji Pomorze z 1941)
  • MTV Pommerensdorf (Pomorzany; piłka nożna, występy w Gaulidze prowincji Pomorze)
  • SG Nordring Stettin (piłka nożna, występy w Gaulidze prowincji Pomorze)
  • Polizei SV Stettin (piłka nożna, występy w Gaulidze prowincji Pomorze)
  • Preußen Stettin (lekkoatletyka, piłka nożna – uczestnik finałów Mistrzostw Niemiec: 1927/28[7] – 1/8 finału; od sezonu 1940/1941 jako SV Borussia-Preußen Stettin)
  • Stettiner SC (lekkoatletyka, piłka nożna – uczestnik finałów Mistrzostw Niemiec: 1920/21[7] – ćwierćfinał, 1925/26[7] – 1/8 finału, mistrzowie Gaulidze prowincji Pomorze z 1935 i 1938)
  • FC Titania Stettin (piłka nożna, uczestnik finałów Mistrzostw Niemiec: 1919/20[7] – półfinał, 1921/22[7] – ćwierćfinał, 1924/25,[7] 1926/27,[7] 1928/29,[7] 1929/30[7] – 1/8 finału)
  • TSV 1894 Stettin (piłka nożna, występy w Gaulidze prowincji Pomorze)
  • VfB 08 Stettin (piłka nożna, występy w Gaulidze prowincji Pomorze)
  • VfL Stettin (piłka nożna, mistrzowie Gauligi prowincji Pomorze z 1940)

Sport po 1945 r.

Kluby sportowe ze Szczecina powstałe po 5 lipca 1945:

Kluby wielosekcyjne
  • Arkonia Szczecin (klub wielosekcyjny)
  • AZS Szczecin (klub wielosekcyjny)
  • Budowlani Szczecin (klub wielosekcyjny)
  • Kusy Szczecin (klub wielosekcyjny)
  • Pionier Szczecin (klub wielosekcyjny, zlikwidowany w 1995)
Piłka nożna
  • Pogoń Szczecin (w przeszłości klub wielosekcyjny; współcześnie: piłka nożna, IV liga i A-klasa)
  • KS Hutnik EKO TRAS Szczecin (Stołczyn; piłka nożna, V liga; rok zał. 1949)
  • KS Hutnik-Portowcy Szczecin (piłka nożna)
  • Osiedlowy KS Iskierka Śmierdnica (Śmierdnica; piłka nożna, klasa okręgowa)
  • Osiedlowy KS Jeziorak Szczecin (Załom; piłka nożna, A-klasa; rok zał. 1966)
  • Osiedlowy KS Świt Szczecin (Skolwin) (rok zał. 1952; piłka nożna-klasa okręgowa)
  • TKKF Ognisko Gryf Szczecin (piłka nożna kobiet, II liga, grupa północna)
  • Miejski KS Olimpia Szczecin (piłka nożna kobiet, II liga, grupa północna)
  • SL SALOS Szczecin (piłka nożna)
  • Stal Szczecin (piłka nożna, IV liga, grupa zachodniopomorska)
  • Osiedlowy KS Vielgovia Szczecin (piłka nożna, klasa okręgowa; rok zał. 1997)
    • Drink Team Szczecin (piłka nożna plażowa, pierwszy Mistrz Polski w beach soccerze)
    • Unity Line Szczecin (piłka nożna plażowa, 3-krotne Mistrzostwo Polski)
Futsal
  • Pogoń 04 Szczecin (futsal, I liga)
  • Miejski KS Polonia-Piłka Szczecin (futsal, II liga)
  • Wicher ZRIB Warszewo (futsal)
Siatkówka
  • KS Morze Bałtyk Szczecin (siatkówka mężczyzn, II liga) - klub przejął tradycje KS Morze Szczecin
  • Piast Szczecin (siatkówka kobiet, I liga)
  • Uniwersytet Piast Szczecin (siatkówka kobiet, II liga)
Koszykówka
  • STK Szczecin
Lekkoatletyka i triatlon
  • KS Olimpic Szczecin (Przyjazny Klub Lekkoatletyczny, lekkoatletyka)
  • Miejski Klub Lekkoatletyczny Szczecin (lekkoatletyka)
  • KS Ironman Szczecin (triatlon)
Inne
  • Automobilklub Szczeciński (motoryzacja)
  • Dragoni Szczecin (Lacrosse , I liga)
  • Husaria Szczecin (futbol amerykański)
  • Kaskada Szczecin Rugby Klub – sportowa drużyna rugby zainicjowana przez grupę młodych ludzi z lewobrzeżnego Szczecina 15 lutego 2005, odbywająca treningi na szkolnych boiskach ZSO nr 3 , Politechniki Szczecińskiej, mająca na koncie grę towarzyską z zespołem z Goleniowa. Trenerem grupy jest Piotr Sipowicz. Aktualnie drużyna stara się o przydział terenu pod treningi. W tym celu wśród mieszkańców Szczecina zbierane są podpisy.potrzebne źródło
  • Łącznościowiec Szczecin (piłka ręczna kobiet, I liga)
  • Miejski Klub Pływacki Szczecin (pływanie)
  • KS Inwalidów Start Szczecin
  • Wiskord Szczecin (kajakarstwo)

sprawdż również hasła

  • Halowa Amatorska Liga Piłkarska (HALP)
  • Szczecińska Liga Szóstek (SLS)
  • Szczecińska Liga Amatorskiej Koszykówki (SLAK)
  • Miejski Ośrodek Sportu, Rekreacji i Rehabilitacji w Szczecinie

Polityka i administracja

Podział administracyjny

Północ
Zachód
Śródmieście
Prawobrzeże
Jez. Dąbie
Zobacz więcej w osobnym artykule: Dzielnice i osiedla Szczecina.

Przedstawiony podział formalny Szczecina na cztery dzielnice administracyjne, grupuje osiedla mieszkaniowe wg położenia przestrzennego:

  • Północ
  • Prawobrzeże
  • Śródmieście
  • Zachód

Ponadto w powszechnym użyciu są tradycyjne nazwy dzielące starsze części miasta na dzielnice, a współczesnym przypisujące określenie osiedli.

Władze miasta

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Prezydenci Szczecina, Zarząd Miasta Szczecina.
Północno zachodnia fasada budynku Urzędu Miejskiego od strony Jasnych Błoni
Północno zachodnia fasada budynku Urzędu Miejskiego od strony Jasnych Błoni

Mieszkańcy miasta wybierają do szczecińskiej Rady Miasta 31 randych. Po wyborach w dniu 12.11.2006 r. zasiada w niej 15 radnych z PO, 10 z PiS , 6 radnych Lewicy i Demokratów. Organem wykonawczym władz jest prezydent miasta. Urząd Miasta znajduje się na placu Armii Krajowej.

Prezydenci Miasta Szczecina od 1990 r.:

  • Jan Czesław Bielecki (18 czerwca 1990 - 11 kwietnia 1991)
  • Władysław Lisewski (22 kwietnia 1991 - 5 lipca 1994)
  • Bartłomiej Sochański (5 lipca 1994 - 18 listopada 1998)
  • Marian Jurczyk (18 listopada 1998 - 24 stycznia 2000)
  • Marek Koćmiel (24 stycznia 2000 - 29 maja 2001)
  • Edmund Runowicz (29 maja 2001 - 21 listopada 2002)
  • Marian Jurczyk (21 listopada 2002 - 4 grudnia 2006)
  • Piotr Krzystek (od 4 grudnia 2006)

Posłowie do Parlamentu Europejskiego ze Szczecina

  • Zdzisław Chmielewski, PO, historyk, były rektor Uniwersytetu Szczecińskiego
  • Bogusław Liberadzki, SLD-UP, ekonomista, były minister transportu

Posłowie i senatorowie z okręgu szczecińskiego

posłowie Bartosz Arłukowicz (SdPL), Joachim Brudziński (PiS), Magdalena Kochan (PO), Longin Komołowski (PiS), Arkadiusz Litwiński (PO), Mirosława Masłowska (PiS), Michał Marcinkiewicz (PO), Grzegorz Napieralski (SLD), Sławomir Nitras (PO), Konstanty Oświęcimski (PO), Sławomir Preiss (PO), Cezary Urban (PO), Renata Zaremba (PO) senatorowie Jan Olech (PO), Krzysztof Zaremba (PO)

Miasta partnerskie

Szczecin jest członkiem Nowej Hanzy [8] i Związku Miast Bałtyckich, Związku Miast krajowych i Unii Metropolii krajowych.

  • Niemcy Berlin - Friedrichshain-Kreuzberg
  • Niemcy Bremerhaven
  • Chiny Dalian
  • Dania Esbjerg
  • Anglia Kingston upon Hull
  • Litwa Kłajpeda
  • Niemcy Lubeka
  • Szwecja Malmö
  • Rosja Murmańsk
  • Niemcy Rostock
  • Stany Zjednoczone Saint Louis

Demografia

sprawdż również hasła: Ludność Szczecina.

Język

W pierwszych latach po II wojnie światowej Szczecin został zasiedlony głównie przez ludność pochodzącą z dawnych kresów wschodnich, Polski wschodniej i centralnej. Ludność ta w początkowym okresie posługiwała się językiem polskim, który cechował się duża ilością wyrażeń gwarowych i naleciałości charakterystycznych dla obszarów rodzinnych osadników. W okresie ostatniego półwiecza (w wyniku zadziałania tzw. "tygla językowego") na tym terenie dokonało się ogromne ujednolicenie języka. Według badań dokonanych w latach 90. XX wieku obecni mieszkańcy Szczecina (obok mieszkańców Wrocławia) posługują się polszczyzną najbardziej zbliżoną do języka literackiego spośród wszystkich mieszkańców Polski.

Honorowi Obywatele Miasta

Historyczne tytuły Honorowego Obywatela Miasta Szczecina nadane w czasach:

Królestwa Prus

  • Johann August Sack
  • Constantin Gottlieb Leberecht von Zeppelin
  • Friedrich Heinrich Ernst Graf von Wrangel

II Rzeszy

  • August Graf von Werder
  • Ulrich Carl August Wilhelm Hermann Axel Graf von Behr-Negendamk
  • Carl Albrecht Theodor Hugo von Sommerfeld
  • Heinrich Dohrn
  • Hermann Haken
  • Gustav Scharlau
  • Paul von Hindenburg

Republiki Weimarskiej

  • Georg Jacob Manasee
  • Franz Eduard Gribel
  • Friedrich Ackermann

III Rzeszy

  • Adolf Hitler
  • Hermann Göring
  • August von Mackensen
  • Wilhelm Frick

Tytuły Honorowego Obywatela Miasta Szczecina nadane w czasach:

Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

  • Bolesław Bierut
  • Władysław Gomułka
  • Eugeniusz Kwiatkowski
  • Edward Osóbka-Morawski
  • Konstanty Rokossowski
  • Nikita Chruszczow
  • Paweł Batow
  • Władimir Nikołajewicz Dżandźgwa

III Rzeczypospolitej

  • ks. abp Kazimierz Majdański
  • Jan Paweł II
  • Władysław Bartoszewski
  • Aleksander Wolszczan
  • Gerard Labuda

Szczecin jako garnizon wojskowy

Garnizon Szczecin jest jednym z większych garnizonów w kraju. W Szczecinie stacjonowały kolejno jednostki szwedzkie, pruskie, francuskie, niemieckie, radzieckie i polskie.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Garnizon Szczecin.

Kościoły i związki wyznaniowe

Kościoły w Szczecinie
Kościoły w Szczecinie

Kościoły ewangelickie:

  • Kościół Ewangelicko-Augsburski – Kościół Świętej Trójcy w Szczecinie (Łasztownia), ul. św. Floriana
  • Kościół Ewangelicko-Metodystyczny – sala nabożeństw przy ul. Stoisława 4

Kościoły ewangelikalne:

  • Kościół Boży w Polsce
    • Chrześcijański Kościół Wiary
  • Kościół Zielonoświątkowy
    • Zbór "Betania" ul. Wawrzyniaka
    • Zbór "Betezda" ul. Rydla
  • Kościół Ewangelicznych Chrześcijan
    • Zbór "Betel" ul. Brodnicka
    • II Zbór ul. Staromłyńska
  • Kościół Boży w Chrystusie
    • Zbór "Kościół Na Skale" ul. Kadłubka
  • Kościół Adwentystów Dnia Siódmego
    • Zbór ul. Mariacka
  • Kościół Chrześcijan Baptystów

Inne:

  • Świecki Ruch Misyjny "Epifania" – zbór w Szczecinie, ul. Wawrzyniaka 7e.

Konsulaty

Konsulaty istniejące obecnie w Szczecinie[9]:

  • Cypr Konsulat Republiki Cypryjskiej – pl. Hołdu Pruskiego 9 (Centrum), konsul: Michał Czerepaniak
  • Czechy Konsulat Republiki Czeskiej – ul. Małopolska 43 (Stare Miasto), konsul: Witold Sarosiek
  • Dania Konsulat Królestwa Danii – ul. marsz. Józefa Piłsudskiego 1a (Centrum), konsul: Andrzej Preiss
  • Estonia Konsulat Republiki Estonii – ul. Kurza Stopka 5 (Stare Miasto), konsul: Robert Kornecki
  • Francja Agencja Konsularna Republiki Francuskiej – ul. Marii Skłodowskiej-Curie 4 (Pogodno), konsul: Włodzimierz Puzyna
  • Kazachstan Konsulat Republiki Kazachstanu – ul. Grodzka 14 (Stare Miasto), konsul: Andrzej Sawicki
  • Litwa Konsulat Republiki Litewskiej – ul. Ludomiła Rayskiego 23 (Centrum), konsul: Wiesław Wierzchoś
  • Meksyk Konsulat Meksykańskich Stanów Zjednoczonych – ul. Energetyków 3 (Międzyodrze-Wyspa Pucka, Łasztownia), konsul: Zbigniew Ligierka
  • Niemcy Konsulat Republiki Federalnej Niemiec – pl. Hołdu Pruskiego 9 (Centrum), konsul: Bartłomiej Sochański
  • Norwegia Konsulat Królestwa Norwegii – Al. Niepodległości 17 (Centrum), konsul: Jan A. Kubiak
  • Szwecja Konsulat Królestwa Szwecji – ul. Marii Skłodowskiej-Curie 4 (Pogodno), konsul: Dominik Górski
  • Ukraina Konsulat Republiki Ukrainy – ul. Adama Mickiewicza 45 (Łękno), konsul: Henryk Kołodziej
  • Wielka Brytania Konsulat Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej – ul. Starego Wiarusa 32 (Pogodno), konsul: Ryszard Karger

Przed 1939 r. w niemieckim wówczas Szczecinie istniało 27 konsulatów, w tym w latach 1925-1939 konsulat Polski. Po II wojnie światowej w Szczecinie istniały także konsulaty: Finlandii, NRD, Kuby i ZSRR (później Rosji) i do niedawna Słowacji.

Galeria


Widok w Szczecinie na Odrę Zachodnią (po lewej) i Duńczycę (po prawej) z estakady Trasy Zamkowej. Po lewej stronie Wały Chrobrego, na wprost Wyspa Grodzka, po prawej Łasztownia
Panorama Szczecina z Mostu Długiego

Bibliografia

  • Encyklopedia Szczecina. Red. Tadeusz Białecki. Szczecin : Wydawnictwo Uniwersytet Szczeciński, 1999. ISBN 83-87341-45-2.
  • Z archiwum Sz. Śladem szczecińskich historii niezwykłych XX wieku. Poznań : Dom Wydawniczy Rebis, 2005. ISBN 83-7301-788-7.
  • Gaziński Radosław, Fiuk Piotr: Szczecin Skolwin. Szczecin: Wydawnictwo Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość, 2005. ISBN 83-923059-0-6.

sprawdż również hasła

Dodatkowe informacje w siostrzanych projektach:
Definicja słownikowa w Wikisłowniku
Teksty źródłowe w Wikiźródłach
Grafiki i media na Wikimedia Commons
  • Wielkie Miasto Szczecin
  • Aeroklub Szczeciński
  • powiat szczeciński
  • historia Żydów w Szczecinie
  • Enklawa Policka
  • Wzgórza Szczecińskie
  • Puszcza Wkrzańska
  • Mścięcino

Przypisy

  1. ↑ Szczecin jest otwarty. Oficjalny serwis Urzędu Miasta Szczecin.
  2. ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2007. (GUS), [1]
  3. ↑ wg niemieckiego historyka Kancowa
  4. ↑ http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Periods/Roman/_Texts/Ptolemy/2/10/limited.html
  5. ↑ Lexicon Universale
  6. ↑ [2]
  7. ↑ Lista miast "Nowej Hanzy"
  8. ↑ Konsulaty Szczecina, stan na dzień 01.10.2007 r. [3]

odnośniki

  • Szczeciński Serwis Samorządowy
  • Interaktywny Plan Miasta Szczecina
  • Przewodnik po Szczecinie
  • Galeria Fotografii Niezwykły Szczecin
  • Podziemny Szczecin
  • Portal Prawobrzeża Szczecina
  • Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
  • fotografie satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi